Αυτοτελή δημοσιεύματα

Με την αρχειακή ένδειξη σιναϊτικός κώδικας αρ. 2246 απόκειται στη βιβλιοθήκη της μονής Αγίας Αικατερίνης του Όρους Σινά κατάστιχο 44 γραμμάτων, τα οποία είχαν αποστείλει δόγηδες της Βενετίας προς την τοπική διοίκηση της Κρήτης. Τα δουκικά γράμματα, χρονολογημένα άπὸ τον 13ο έως τα μέσα του 17ου αιώνα, περιέχουν προνόμια που είχαν χορηγήσει οι ανώ-τατοι άρχοντες της Βενετίας στο σιναϊτικό μετόχι της μεγαλονήσου. Πρόκειται για αντίγραφα εγγράφων, ιταλικών και λατινικών, που τα πρωτότυπά τους δεν έχουν στο σύνολό τους, τουλάχιστον έως σήμερα, εντοπιστεί, τα οποία καταχωρίζονται στο κατάστιχο με τη μετάφρασή τους στα ελληνικά. Τα έγγραφα, καταχωρισμένα σε κατάστιχο στη μοναστηριακὴ βιβλιοθήκη, επιτρέπουν στον ερευνητή να παρακολουθήσει μέσα από τις προσφερόμενες αρχειακὲς μαρτυρίες από τη μία μεριά την πολιτικὴ ποὺ άσκησαν οι Βενετοί απέναντι σε ένα από τα σπουδαιότερα μνημεία της χριστανοσύνης και από την άλλη πτυχές της ιστορικής πορείας του σιναϊτικού μετοχίου στην πρωτεύουσα της βενετοκρατούμενης Κρήτης, τον Χάνδακα.

Εκδίδονται 103 έγγραφα της περιόδου της δεύτερης Βενετοκρατίας στην Πελοπόννησο, τα οποία διασώθηκαν στο αρχείο της μονής Αγίας Λαύρας Καλαβρύτων, παρά τις καταστροφές που η τελευταία γνώρισε στη διαδρομή του χρόνου. Η προσάρτηση της Πελοποννήσου στο άρμα της Γαληνοτάτης, μετά τη νικηφόρα εκστρατεία του Francesco Morosini, συμπίπτει με την τελευταία φάση της επεκτατικής πολιτικής της Βενετίας και δεν ήταν παρά παρένθεση στη βενετική ιστορία κατά την εποχή της παρακμής του μαρκιανού κράτους. Οι έως τώρα μελετημένες πηγές της περιόδου απεικονίζουν τη βενετική πολιτική που εφαρμόστηκε στο πελοποννησιακό έδαφος, με επακόλουθο τη δραστηριότητα που είχαν αναπτύξει εκεί οι κυρίαρχοι Βενετοί. Αντίθετα, οι μαρτυρίες της μοναστηριακής συλλογής, καλύπτοντας το χρονικό διάστημα 1688-1715, εστιάζουν στο στρώμα του κυριαρχούμενου πληθυσμού. Στη μοναστηριακή αρχειακή συλλογή αποτυπώνεται με καθαρότητα η κοινωνική κατάσταση που είχε διαμορφωθεί στα χρόνια της βενετικής κυριαρχίας στην Πελοπόννησο και ιδιαίτερα η οργάνωση της τοπικής κοινωνίας. Συγχρόνως, τα αρχειακά τεκμήρια συνιστούν αξιόλογη δεξαμενή πληροφόρησης για τη μελέτη πτυχών της ιστορίας του βενετοκρατούμενου Μοριά, καθώς διαφωτίζουν ποικίλα προβλήματα που απασχολούσαν τους Βενετούς, τους ντόπιους και τους εποίκους, όπως ήταν μεταξύ άλλων το οξύ δημογραφικό πρόβλημα, τα εποικιστικά μέτρα, η διάκριση της δημόσιας από την ιδιωτική γη, ο έλεγχος των αποδεικτικών τίτλων ιδιοκτησίας, η εξασφάλιση της κυριότητας έγγειων αγαθών κ.ά.

Ο τόμος αποτελεί συμβολή στη μελέτη διάφορων αγροτικών κοινωνιών του ελληνοβενετικού χώρου. Tο συλλογικό επιστημονικό εγχείρημα γεννήθηκε από την ερευνητικά εμπεδωμένη διαπίστωση ότι οι περισσότερες μελέτες για τη μακραίωνη περίοδο της Βενετοκρατίας είναι εστιασμένες στις πόλεις και όχι στην εκτενή ύπαιθρο. Στο ευρύ φάσμα των θεματικών παραμέτρων του τόμου συγκαταλέγονται, μεταξύ άλλων, οι θεσμικές πραγματικότητες, οι διοικητικές δομές και οι πρακτικές της διακυβέρνησης της υπαίθρου, ο ρόλος του χωριού ή της αγροτικής «κοινότητας» στην εκπλήρωση των πολιτικών στόχων του κυριάρχου, η πολυπλοκότητα του κοινωνικού ιστού και οι τοπικές επίσημες και άτυπες ιεραρχήσεις, τα εξουσιαστικά δίκτυα, οι εντάσεις και αντιπαλότητες στις αγροτικές κοινωνίες, το καθεστώς και οι υποχρεώσεις των χιλιάδων μη προνομιούχων χωρικών, οι πολύμορφες αυθαιρεσίες της κοινωνικο-οικονομικής ελίτ (ευγενείς-φεουδάρχες, απλοί γαιοκτήμονες κ.ά.), η θέση και οι δράσεις των γυναικών στον αγροτικό χώρο. Τις ένδεκα μελέτες του τόμου υπογράφουν οι: Δέσποινα Ερ. Βλάσση, Χαράλαμπος Γάσπαρης, Μαριάννα Κολυβά, Κώστας Ε. Λαμπρινός, Αλέξης Μάλλιαρης, Άγγελ Νικολάου-Κονναρή, Αγγελική Πανοπούλου, Ασπασία Παπαδάκη, Αναστασία Παπαδία-Λάλα, Κώστας Γ. Τσικνάκης.

Στον συλλογικό τόμο διερευνάται η σχέση των προσώπων και των ομάδων που συγκροτούσαν την κοινωνία μιας πόλης με την τοπική και την κεντρική εξουσία στα χρόνια των Παλαιολόγων αυτοκρατόρων. Η εικόνα της πρωτεύουσας στα μάτια των συγχρόνων, ο βαθμός διοικητικής αυτοτέλειας των επαρχιακών διοικητών, η διοικητική συγκρότηση των πόλεων, καθώς και πολιτικές και θεσμικές αλληλεπιδράσεις σε περιοχές που δέχτηκαν ξένες επιρροές, αποτελούν επιπλέον πεδία προς διερεύνηση. Εκτός από την Κωνσταντινούπολη, τίθενται προς μελέτη οι πόλεις του ελληνικού χώρου, που υπήρξαν για μικρότερο ή μεγαλύτερο χρονικό διάστημα θύλακες πολιτικής εξουσίας, όπως η Θεσσαλονίκη στη Μακεδονία, η Άρτα και τα Ιωάννινα στην Ήπειρο, ο Μυστράς στην Πελοπόννησο, αλλά και σημαντικές περιφερειακές πόλεις, που διαδραμάτισαν σημαντικό ρόλο στις πολιτικές εξελίξεις της εποχής, όπως οι Σέρρες, η Αδριανούπολη και το Διδυμότειχο. Τις μελέτες του τόμου υπογράφουν οι: Ελένη Σαράντη, Πάρις Γουναρίδη, Σοφία Μεργιαλή-Σαχά, Τόνια Κιουσοπούλου, Αναστασία Κοντογιαννοπούλου, Raúl Estangüi Gómez, Brendan Osswald, Αναστασία Λούβη-Κιζή.

Ο επετειακός συλλογικός τόμος επιχειρεί να αναδείξει νέες πτυχές του βίου και του έργου πολυπράγμονος και πρωτοκορυφαίου λογίου, επιστήμονα και εκκλησιαστικού άνδρα του Νέου Ελληνισμού. Ο τόμος περιλαμβάνει τρεις ενότητες: α. Διαδρομές και χειρόγραφα του Ευγενίου Βούλγαρη, β. Γλώσσα, Φιλοσοφία και Επιστήμη, γ. Θεολογία και Εκκλησιαστική Πολιτική. Τις μελέτες του τόμου υπογράφουν οι: Χαρίτων Καρανάσιος, αρχιμ. Εφραίμ Βατοπαιδινός, Ελένη Αγγελομάτη-Τσουγκαράκη, Μπόρις Λ. Φόνκιτς (Борис л. Фонкич), Ίλια Χατζηπαναγιώτη-Sangmeister, Ειρήνη Βοζνεσένσκαγια (Ирина Вознесенская), Κώστας Δ. Ντίνας, Peter Mackridge, Κων. Θ. Πέτσιος, Δημήτριος Πατσοπουλος, Αθ. Κάρμης, Β. Μακρίδης, Γ. Δ. Παναγόπουλος, πρωτοπρ. Βασίλειος Καλλιακμάνης, Όλεγκ-Μαξίμ Τσυμπένκο, Συμεών Πασχαλίδης.

Το βιβλίο διερευνά τη σχέση μεταξύ επιχειρηματικότητας και προστασίας μέσα από τη μελέτη ενός ιστορικού παραδείγματος που σχετίζεται με την εξέλιξη του βρετανικού εμπορίου στην Ανατολή μεταξύ του 18ου και των αρχών του 19ου αιώνα. Η περίοδος που εξετάζεται έχει χαρακτηρισθεί ως μεταβατική στην ιστορία της βρετανικής και, γενικότερα, της ευρωπαϊκής εμπορικής επιχείρησης. Οι συνθήκες που διαμορφώνονται σε ό,τι αφορά την εξέλιξη της κοινωνίας, της οικονομίας και των διεθνών σχέσεων, οι συνεχείς πόλεμοι, η ανάπτυξη της τεχνολογίας, της βιομηχανίας και της αγροτικής παραγωγής, κατευθύνουν τη μετάβαση από μια εποχή στην οποία κυριαρχεί ο προστατευτισμός, ο κρατισμός και τα μονοπώλια προς μια εποχή σταδιακής απελευθέρωσης των συναλλαγών, κατά την οποία καινοτόμες τεχνικές και πρωτοποριακές μέθοδοι διαμορφώνουν νέες προοπτικές και ευκαιρίες, ενώ νέες ανάγκες προσδιορίζουν τους γεωγραφικούς ορίζοντες, την οργάνωση και τη στρατηγική του διεθνούς εμπορίου.

Τό βιβλίο πραγματεύεται τη σύνθεση, την ακριβή κοινωνική φυσιογνωμία και την πολιτική υπόσταση του μεσαίου κοινωνικού στρώματος (cives/cittadini) στη βενετική Κρήτη. Εξετάζονται οι διεργασίες συγκρότησής του κατά τον 15ο αιώνα και κατόπιν οι συλλογικές προσπάθειες των μελών του να αποκτήσουν, όπως στη Βενετία, μια διακριτή κοινωνική ταυτότητα μέσω της αποκλειστικής πρόσβασής τους στο μεσαίο πεδίο της γραφειοκρατικής οργάνωσης. Στο πλαίσιο αυτό εγγράφονται και τα πολυάριθμα υπαλληλικά αιτήματα του στρώματος, οι εσωτερικές αντιπαλότητες για την κατάληψη των έμμισθων οφφικίων, όπως και οι στρατηγικές των επιφανέστερων μελών του για τη μακρόχρονη παραμονή τους στον διοικητικό μηχανισμό. Παράλληλα, μελετώνται οι εντεινόμενες διεκδικήσεις των cittadini για την πολιτική κατοχύρωσή τους, με κύρια επιδίωξη να τους χορηγηθεί το δικαίωμα συγκρότησης συλλογικού οργάνου, προκειμένου, όπως οι ευγενείς, να στέλνουν δικούς τους εκπροσώπους στη Βενετία για την προώθηση των συλλογικών αιτημάτων τους. Κατά τον 17o αιώνα άλλες βαρυσήμαντες εξελίξεις οδήγησαν, όπως είχε συμβεί στη Βενετία, στη θεσμική οριοθέτηση των χαρακτηριστικών του μεσαίου στρώματος και την εντονότερη σύνδεσή του με την υπαλληλία.

Σκοπός της εργασίας είναι η μελέτη των συμβουλίων που λειτούργησαν στις βυζαντινές πόλεις κατά τους τελευταίους αιώνες του κράτους (13ος-15ος αι.). Ο εδαφικός διαμελισμός του Βυζαντίου και οι οικονομικές ζυμώσεις, οι οποίες ευνόησαν την άνοδο του μεσαίου κοινωνικού στρώματος, έφεραν αλλαγές στην τοπική διοίκηση. Η οργάνωση, η σύνθεση, οι αρμοδιότητες των συμβουλίων και ο ρόλος τους στη διαμόρφωση των πολιτικών εξελίξεων αποτελούν βασικά πεδία που διερευνώνται. Οι συλλογικότητες που μελετώνται είναι το συμβούλιο της πόλης και οι συνελεύσεις στην Κωνσταντινούπολη και ιδιαίτερα στα περιφερειακά αστικά κέντρα. Ο γεωγραφικός χώρος στον οποίο εκτείνεται η παρούσα μελέτη περιλαμβάνει τις περιοχές που βρίσκονταν κατά την εξεταζόμενη περίοδο υπό βυζαντινή κυριαρχία, δηλαδή τη Μακεδονία, τη Θράκη, την Πελοπόννησο, ορισμένα νησιά και πόλεις της Μικράς Ασίας. Επίσης, μελετώνται περιοχές που δεν βρίσκονταν υπό τον άμεσο βυζαντινό έλεγχο, αλλά είτε τελούσαν υπό βυζαντινή επικυριαρχία, όπως η Ήπειρος και η Αιτωλοακαρνανία, είτε άλλαζαν επικυριάρχους, γεγονός που επηρέασε την εσωτερική τους εξέλιξη.

Ο συλλογικός τόμος περιλαμβάνει κατά βάσιν εισηγήσεις του διεθνούς επιστημονικού συμποσίου «Φαναριώτικα στιχουργήματα», Λευκωσία 9-12 Ιουνίου 2012, με διοργανωτές το ΚΕΜΝΕ, το Πανεπιστήμιο Κύπρου και την Εταιρεία Κυπριακών Σπουδών. Ο τόμος αποτελεί την πρώτη προσπάθεια να αποτιμηθούν συνολικά τα αποτελέσματα της προγενέστερης έρευνας για τα φαναριώτικα στιχουργήματα, να συγκροτηθεί ένας συστηματικός ερμηνευτικός διάλογος και να ανακαθοριστούν τα ερευνητικά ζητούμενα. Τις μελέτες του τόμου υπογράφουν οι: Mario Vitti, Ίλια Χατζηπαναγιώτη-Sangmeister, M. Kappler, Albrecht Berger, Βενετία Χατζοπούλου, Χαρίτων Καρανάσιος, Tudor Dinu, Μιχάλης Λασιθιωτάκης, Άλκηστη Σοφού, Λίλια Διαμαντοπούλου-Hirner, Μαργαρίτα Ιωάννου, Johann Strauss, Μιχάλης Μιχαήλ, Γιάννης Ξούριας, Στέση Αθήνη, Μαριλίζα Μητσού, Άντεια Φραντζή, Αλέξης Πολίτης, Ειρήνη Οικονόμου, Γιάννης Πλεμμένος, Κυριάκος Καλαϊτζίδης, Χάρης Χοτζάκογλου, Πέλλη Μάστορα. Ο τόμος περιλαμβάνει επίσης με δύο εργαλεία υποδομής: ένα Ευρετήριο πρώτων στίχων στιχουργημάτων και βιβλιογραφία μελετών για τα φαναριώτικα στιχουργήματα.

Στο δίτομο έργο γίνεται κριτική έκδοση των περ. 700 επιστολών του ιερομονάχου Αναστασίου, βάσει του στέμματος των 34 ανευρεθέντων κωδίκων, ενώ προστίθεται και υπόμνημα πηγών. Η έκδοση περιλαμβάνει επίσης πραγματολογικό σχολιασμό των επιστολών, διεξοδική Εισαγωγή περί του Γορδίου και του έργου του καθώς και περί Επιστολογραφίας κατά την περίοδο του Νέου Ελληνισμού. Η έκδοση περιλαμβάνει τέλος εικόνες και Ευρετήριο.

Τα φαναριώτικα στιχουργήματα αποτελούν έκφραση της αστικής κοινωνίας των μεγάλων κέντρων του Νέου Ελληνισμού. Εκδίδονται 175 στιχουργήματα (από τα οποία 147 άγνωστα) από τον κώδ. 666 της Ι. Μ.  Μεταμορφώσεως Μετεώρων. Η έκδοση περιλαμβάνει επίσης Ευρετήριο πρώτων στίχων, γλωσσάριο και εικόνες.

Στον τόμο δημοσιεύεται το κατάστιχο (libro) των ποικιλότυπων νοταριακών πράξεων που συνέταξε κατά την περίοδο 1593-1613 ο νοτάριος-γραμματέας της δουκικής καγκελλαρίας του βενετικού Χάνδακα Michiel Gradenigo. Στα κεφάλαια της εκτενούς Εισαγωγής του τόμου φωτίζονται, βάσει των εν λόγω συμβολαιογραφικών εγγράφων αλλά και επιπρόσθετων πλούσιων μαρτυριών από το Κρατικό Αρχείο της Βενετίας, διάφορες πτυχές της διοικητικής/γραφειοκρατικής, κοινωνικής και οικονομικής ζωής στην Κρήτη, τη μεγάλη βενετική κτήση της Ανατολικής Μεσογείου, και ιδίως στον Χάνδακα, που αποτελούσε την πολυπληθέστερη πόλη και το πολιτικό κέντρο του νησιού. Ειδικότερα, μεταξύ άλλων η προσοχή εστιάζεται στην οργάνωση, τις πολυάριθμες λειτουργίες και το προσωπικό της δουκικής γραμματείας, τα χαρακτηριστικά του κρατικού νοταριακού επαγγέλματος και τις διαφοροποιήσεις του από το επάγγελμα των ιδιωτών συμβολαιογράφων, τα συμφραζόμενα των ποικίλων νοταριακών τίτλων, τη σταδιοδρομία του Michiel Gradenigo στο περιβάλλον της καγκελλαρίας, τις πολυεπίπεδες σχέσεις μεταξύ των υπαλλήλων και τις δραστηριότητές τους στην πόλη και την ενδοχώρα της, την κοινωνική και οικονομική σύνθεση της συμβολαιογραφικής πελατείας, τις συναλλαγές ανάμεσα στους πελάτες. Η έκδοση περιλαμβάνει εικόνες και Ευρετήριο.

Το βιβλίο αποτελεί σημαντική συμβολή στη μελέτη της δεύτερης Βενετοκρατίας στην Πελοπόννησο. Η συγγραφέας, αξιοποιώντας κυρίως δύο βενετικά Κτηματολόγια, το Catastico Ordinario, που βρίσκεται στο Κρατικό Αρχείο της Βενετίας, και το Catastico Particolare, που βρίσκεται στο ΚΕΜΝΕ, δίνει μια συνθετική εικόνα του χώρου, των αγαθών και των ανθρώπων της περιοχής του Ναυπλίου στα τέλη του 17ου και τις αρχές του 18ου αιώνα. Μεταξύ των θεμάτων που εξετάζονται είναι η εγκατάσταση εποίκων στην περιοχή του Ναυπλίου και η εκχώρηση σε αυτούς γαιών από τις βενετικές αρχές, η κατανομή της γης σε σχέση με τον χώρο και τους ανθρώπους, τα έγγεια αγαθά, ο τύπος και το μέγεθος των σπιτιών. Εξετάζεται επίσης το οικιστικό πλέγμα, ο πληθυσμός του Ναυπλίου και της περιοχής του, καθώς και ζητήματα που αφορούν τη σχέση πόλης και υπαίθρου, την πυκνότητα του πληθυσμού, τη γεωγραφική κατανομή των εποίκων, την προέλευσή τους και τη σύνθεση των οικογενειών τους.

Έκδοση άγνωστου έργου του βυζαντινού λογίου Μανουήλ Χρυσολωρά (περ. 1350-1415). Πρόκειται για επιστολιμαίο Λόγο, που απευθύνεται στον αυτοκράτορα του Βυζαντίου Μανουήλ Β΄ Παλαιολόγο. Ο Λόγος συντάχθηκε στην Ιταλία, με αφορμή τον Επιτάφιο Λόγο που είχε γράψει ο αυτοκράτορας Μανουήλ Β΄ για τον αδελφό του Θεόδωρο Παλαιολόγο, δεσπότη του Μορέως. Πρόκειται για ένα εκτενές φιλολογικό κείμενο, στο οποίο ο Χρυσολωράς σχολιάζει με εγκώμια τον Επιτάφιο Λόγο του αυτοκράτορα για τον αδελφό του, ενώ στο τέλος αναφέρεται και σε κρίσιμα προβλήματα της εποχής, όπως οι εξωτερικοί κίνδυνοι που απειλούν την αυτοκρατορία. Η έκδοση συνοδεύεται από εισαγωγή, όπου προσδιορίζεται με βάση εσωτερικές μαρτυρίες ο χρόνος συγγραφής του Λόγου στο έτος 1414, και εξετάζεται από παλαιογραφική άποψη το χειρόγραφο που διασώζει τον Λόγο.

Έκδοση πέντε έμμετρων θρησκευτικών δράματα του 17ου αιώνα από τη Χίο: α) «Ο Πρόλογος της Υπεραγίας Θεοτόκου», β) «Στίχοι πολιτικοί … εις την Ανάστασιν του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού», γ) «Στίχοι πολιτικοί … εις τον Ελεάζαρον και τους επτά παίδας τους Μακκαβαίους και της μητρός αυτών μετά της Θυσίας του Αβραάμ και ετέρων», δ) «Στίχοι πολιτικοί … εις τους τρεις παίδας παρά Ναβουχοδονόσωρ βασιλέως…» και ε) «Δράμα περί του γεννηθέντος τυφλού με μίαν ιστορίαν του Δαρείου Βασιλέως». Τα τρία πρώτα είναι γραμμένα από τον Μιχαήλ Βεστάρχη, το τέταρτο από τον Γρηγόριο Κονταρά και το πέμπτο από τον Γαβριήλ Προσοψά. Τα εκδιδόμενα έργα είναι γραμμένα σε απλή γλώσσα και σε διαλογική μορφή. Η έκδοση των κειμένων είναι κριτική και συνοδεύεται από αναλυτική εισαγωγή, όπου εξετάζονται τα έργα και οι ποιητές τους, οι πηγές, η γλώσσα και η στιχουργία των έργων, τα οποία και αξιολογούνται από δραματουργική, θεατρική και λογοτεχνική άποψη.

Έκδοση σειράς επιστολών του Frederic North, του γνωστού λόρδου Guilford, ιδρυτή της Ιονίου Ακαδημίας της Κέρκυρας. Οι επιστολές εκτείνονται χρονικά μεταξύ του 1791 και του 1813, όταν ο Guilford πραγματοποίησε δύο ταξίδια στην Ανατολή. Προέρχονται από την British Library και απευθύνονται σε συγγενικά του πρόσωπα. Σε Παράρτημα δημοσιεύονται μερικές ακόμη επιστολές από την Αναγνωστική Εταιρεία Κερκύρας. Το βιβλίο συνοδεύεται από εκτενή εισαγωγή, που περιέχει βιογραφικό σχεδίασμα του Guilford, διάγραμμα των ταξιδιών του και πλούσιο πληροφοριακό υλικό για τα αρχαιολογικά του ενδιαφέροντα και τις συλλογές του. Οι επιστολές αποτελούν πολύτιμη πηγή για την πολιτική, οικονομική και κοινωνική ζωή της εποχής, ενώ ενδιαφέρουσες είναι και οι πληροφορίες για τις ελληνικές αρχαιότητες.

Έκδοση και σχολιασμός το έργου Γραμματοφόρος του Φραγκίσκου Σκούφου (1644-1697), Κρητικού ρητοροδιδασκάλου και αξιωματούχου της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας, το οποίο περιλαμβάνει 152 επιστολές του, ανθολογημένες από τον ίδιο. Σε Παράρτημα εκδίδεται το ανώνυμο κείμενο Περὶ συνθέσεως τῶν ἐπιστολῶν. Η έκδοση συνοδεύεται από εκτενή εισαγωγή, σχόλια, γλωσσάριο και ευρετήρια. Στην εισαγωγή παρουσιάζεται λεπτομερώς η ζωή και το έργο του Σκούφου, εξετάζεται από φιλολογικής και λογοτεχνικής πλευράς ο Γραμματοφόρος, γίνεται αναδρομή στους έλληνες επιστολογράφους από τον 15ο αιώνα έως τον Σκούφο, υποστηρίζεται η γνησιότητα του έργου Περὶ συνθέσεως τῶν ἐπιστολῶν ως έργου του Σκούφου και αναλύεται το περιεχόμενό του. Η έκδοση του Γραμματοφόρου εμπλουτίζει τη νεοελληνική λογοτεχνία με ένα αξιόλογο έργο, άγνωστο έως τώρα κατά το μεγαλύτερο μέρος του.

Ο συγγραφέας παρουσιάζει το ποιητικό έργο και την προσωπικότητα του Λεονάρδου Ντελλαπόρτα από τον Χάνδακα (1330 ci. – 1419/20). Τα Ποιήματα του Ντελλαπόρτα εκδίδονται για πρώτη φορά στο σύνολό τους από χειρόγραφο της μονής Παντοκράτορος του Αγίου Όρους. Από τα τέσσερα εκδιδόμενα Ποιήματα το πρώτο, και εκτενέστερο, έχει τη μορφή διαλόγου ανάμεσα στον ποιητή και την Αλήθεια, προσωποποιημένη σε ωραία και σοφή κόρη. Το δεύτερο είναι μια επίκληση του ποιητή στην ψυχή του να μετανοήσει, προτού παρουσιαστεί στη μέλλουσα κρίση. Το τρίτο είναι μια αφήγηση των Παθών του Χριστού, και το τέταρτο στιχούργηση δύο γνωστών λειτουργικών και υμνογραφικών κειμένων. Η κριτική έκδοση των κειμένων συνοδεύεται από εκτενή εισαγωγή για τον Ντελλαπόρτα και τα έργα του, σχόλια, γλωσσάριο και ευρετήρια.

Κριτική έκδοση του στιχουργήματος Η Κοσμογέννησις του Γεωργίου Χούμνου, νοταρίου στον Χάνδακα κατά το δεύτερο ήμισυ του 15ου αιώνα. Έργο της πρώιμης κρητικής λογοτεχνίας, σωζόμενο σε τέσσερα χειρόγραφα, η Κοσμογέννησις αποτελεί έμμετρη παράφραση των δύο πρώτων βιβλίων της Παλαιάς Διαθήκης. Στην εισαγωγή του ο εκδότης αναφέρεται λεπτομερώς στη χειρόγραφη παράδοση του ποιήματος, στη γλώσσα και στη στιχουργία του, στο περιεχόμενο και στον χαρακτήρα του, στις πηγές και στη λογοτεχνική του αξία. Η έκδοση συνοδεύεται από πραγματολογικές σημειώσεις και κριτικές παρατηρήσεις, γλωσσάριο και πανομοιότυπα.

Έκδοση και σχολιασμός 235 χαραγμάτων σε κίονες του Παρθενώνα. Πρόκειται για επικλήσεις «προς θείαν βοήθειαν», αναγραφές θανάτων και απλές αναγραφές ονομάτων, φράσεις από εκκλησιαστικά κείμενα, συμβολικές παραστάσεις. Τα χρονολογημένα χαράγματα, 60 συνολικά, καλύπτουν περίοδο δέκα αιώνων (6ος-15ος αι.). Στην εισαγωγή του βιβλίου εξετάζεται αναλυτικά η μορφή, η γλώσσα και το περιεχόμενο των χαραγμάτων και παρατίθεται πίνακας των χρονολογημένων και ονομαστικός κατάλογος των προσώπων που μνημονεύονται στα χαράγματα. Η έκδοση συνοδεύεται από φωτογραφικά πανομοιότυπα.

Έκδοση του έργου του φιλικού Αθανασίου Ξοδίλου «Πρόοδος της Εταιρείας των Φιλικών εν τη επαναστάσει», που αναφέρεται στα συμβάντα στη Βεσσαραβία και τη Μολδαβία κατά την έναρξη της Επανάστασης του 1821 και περιέχει σημαντικό υλικό για το κίνημα του Υψηλάντη και τη Φιλική Εταιρεία. Σε Παράρτημα εκδίδεται η αλληλογραφία του Ξοδίλου με τον Εμμανουήλ Ξάνθο και τους Εφόρους της Οδησσού. Στα προλεγόμενα του βιβλίου οι εκδότες παρέχουν πληροφορίες για τον Αθανάσιο Ξόδιλο, τη χειρόγραφη παράδοση του έργου του και το περιεχόμενό του. Την έκδοση συνοδεύουν πανομοιότυπα επαναστατικών προκηρύξεων και άλλων κειμένων, καθώς και χάρτης των παραδουνάβιων περιοχών κατά το 1821 και της πορείας του Αλέξ. Υψηλάντη.

Έκδοση εννέα στιχουργήματα του Μανιάτη ριμαδόρου Νικήτα Νηφάκη: «Ιστορία της Μάνης», «Αποχαιρετισμός της πατρίδος», «Φιλονεικία των μελών του σώματος», «Αυτοβιογραφία», «Ιστορία του Φραγκομαχαλά της Σμύρνης» κ.ά. Στην εισαγωγή του ο εκδότης αναφέρεται στον βίο και το έργο του Νηφάκη, στα χειρόγραφα και τις εκδόσεις των στιχουργημάτων. Ακολουθεί η έκδοση των κειμένων, που συνοδεύεται από πραγματολογικά σχόλια, ευρετήριο κυρίων ονομάτων και γλωσσάρι. Τα στιχουργήματα περιέχουν ενδιαφέρον υλικό για την κοινωνική ιστορία της Μάνης. Ο στιχουργός, εκκινώντας από μια διαφωτιστική αντίληψη, στιγματίζει και σατιρίζει πρόσωπα και παραδοσιακές συμπεριφορές της τοπικής κοινωνίας, όπως οι εσωτερικές διαμάχες, το έθιμο του γδικιωμού, η ροπή των Μανιατών προς την πειρατεία, η απαιδευσία.