Κράτος και δημόσια υγεία στη σκιά των επιδημιών (19ος – 21ος αι.): προσεγγίσεις από την ιστορία και τα ερευνητικά πεδία STS και critical medical humanities
2002-2003: Σοβαρό Οξύ Αναπνευστικό Σύνδρομο (SARS), 2009-2010: γρίπη H1N1, 2019-2023: COVID-19 – Ο 21ος αιώνας υπενθυμίζει ότι η επιδημία δεν συνιστά κοινωνική εξαίρεση· τα κράτη λειτουργούν και οργανώνονται στη σκιά της. Το σεμινάριο ΔιεπιΔημΥα αναδεικνύει αυτή την ιστορική και κοινωνική σταθερά μέσα από το παράδειγμα της ελληνικής δημόσιας υγείας. Το ΔιεπιΔημΥα συζητά τις δομές, τις πρακτικές και τις λογικές της υγειονομικής διακυβέρνησης, την (βιο-)ιατρική επιστήμη και τεχνολογία, τις κοινωνικές αναπαραστάσεις και (αντι-)δράσεις και τις πολιτικές του σώματος και της υποκειμενικότητας, τόσο στην εθνική και τη διεθνή τους διάσταση όσο και στη χωρική και τη χρονική τους ανάπτυξη. Για να το πετύχει αυτό, φέρνει σε διάλογο μεθόδους, προσεγγίσεις και ερωτήματα από ποικίλα επιστημονικά και ερευνητικά πεδία. Η Ιστορία και οι Σπουδές Επιστήμης και Τεχνολογίας (STS – Science & Technology Studies) αλληλοτροφοδοτούνται με τις Ιατρικές Ανθρωπιστικές Σπουδές (medical humanities), ιδιαίτερα στις πιο κριτικές τους εκδοχές, αλλά και με τη Δημογραφία, την Επιδημιολογία, τις Σπουδές Επικοινωνίας, τη Φιλοσοφία, την Ανθρωπολογία.
Οι στόχοι του σεμιναρίου είναι:
1. Να κατανοηθεί το επιδημικό φαινόμενο στη συνθετότητά του.
2. Να μελετηθούν η συγκρότηση και η λειτουργία της ελληνικής δημόσιας υγείας από το 1821 μέχρι σήμερα.
3. Να ενισχυθεί ο διεπιστημονικός διάλογος και να διερευνηθούν μεθοδολογικά ζητήματα.
4. Να υπογραμμιστεί η συνεισφορά των ανθρωπιστικών και των κοινωνικών επιστημών στην κατανόηση ιατροβιολογικών και τεχνοεπιστημονικών φαινομένων.
Το ΔιεπιΔημΥα εντάσσεται σε πολυετή ερευνητική προσπάθεια και πλαισιώνεται από δύο εν εξελίξει ερευνητικά προγράμματα (βλ. εδώ και εδώ). Φιλοδοξία του είναι να προσφέρει τον χώρο για τη βαθύτερη κατανόηση αφενός του ιστορικού παρόντος όσο και του παρελθόντος της ελληνικής δημόσιας υγείας.
*
Το σεμινάριο απευθύνεται στην ακαδημαϊκή κοινότητα, σε επαγγελματίες της υγείας αλλά και σε ένα ευρύτερο κοινό που ενδιαφέρεται για τη σχέση υγείας-κράτους. Η μορφή του είναι μεικτή: την ομιλία, διάρκειας 30 λεπτών, ακολουθεί ελεύθερη συζήτηση, προκειμένου να ευνοηθεί η ανταλλαγή ιδεών.
Το ΔιεπιΔημΥα φιλοξενείται στο Princeton Athens Center for Research and Hellenic Studies (Τιμάρχου 3, πλησίον του μετρό Ευαγγελισμός) μία Πέμπτη κάθε μήνα (επισυνάπτεται το πρόγραμμα) και διαρκεί δύο ώρες (18:00 – 20:00). Η συμμετοχή είναι ελεύθερη αλλά απαιτείται εγγραφή.
*
Media
Πολλές διαλέξεις του ΔιεπιΔημΥα έχουν υποστηριχθεί από το Bodossaki Lectures on Demand-BLOD, την ηλεκτρονική βιβλιοθήκη διαλέξεων (blod.gr) του Ιδρύματος Μποδοσάκη (link).
*
Συντονιστές του σεμιναρίου και στοιχεία επικοινωνίας:
Θανάσης Μπαρλαγιάννης (ΚΕΙΝΕ, Ακαδημία Αθηνών) – abarlagiannis@academyofathens.gr
Κατερίνα Βλαντώνη (ΙΦΕ, ΕΚΠΑ) – kvlantoni@phs.uoa.gr