XV ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΔΙΚΑΙΟΥ
Τετάρτη, 3 Δεκεμβρίου 2025, ώρα 17:00 -19:00
Κεντρικό Μέγαρο Ακαδημίας Αθηνών, Ανατολική Αίθουσα,
Πανεπιστημίου 28
Διοργανωτής:
Ακαδημία Αθηνών – Κέντρον Ερεύνης της Ιστορίας του Ελληνικού Δικαίου
Θέμα
Ο πόλεμος και η νομιμοποίησή του στο Βυζάντιο
Ομιλητές
1. Ταξιάρχης Κόλιας
Ομότιμος Καθηγητής του Βίου και του Πολιτισμού των Βυζαντινών. Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών | Πρόεδρος της Ελληνικής Επιτροπής Βυζαντινών Σπουδών
Τίτλος ανακοίνωσης:
Ο πόλεμος στο Βυζάντιο και η δυναμική του
Περίληψη ανακοίνωσης:
Η ανακοίνωση θα αποτελέσει σύντομη εισαγωγή στα περί του πολέμου στο Βυζάντιο. Ακροθιγώς θα γίνει λόγος για τη στάση των Βυζαντινών έναντι του πολέμου, τόσο των ασκούντων την εξουσία όσο και των απλών ανθρώπων‧ για τρόπους αποφυγής αλλά και εφαρμογής του πολέμου‧ για το κόστος της διατήρησης στρατιωτικών δυνάμεων‧για τις συνέπειες των πολεμικών συγκρούσεων‧για τον αντίκτυπο των πολεμικών συγκρούσεων επί του περιβάλλοντος.
Σύντομο βιογραφικό:
-– Πτυχιούχος του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, 1974
-– Διδάκτωρ του Πανεπιστημίου της Βιέννης, 1980
–- Μέλος του Δ.Ε.Π. του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, 1982–2001. Από το 1996 πρωτοβάθμιος Καθηγητής της Βυζαντινής Ιστορίας
–- Καθηγητής του Βίου και του Πολιτισμού των Βυζαντινών. Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, 2001–2019
–- Διευθυντής του Ινστιτούτου Βυζαντινών Ερευνών του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών, 2006–2011
–- Διευθυντής του Ινστιτούτου Ιστορικών Ερευνών του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών, 2013–2018
–- Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου της Ελληνικής Επιτροπής Βυζαντινών Σπουδών, 2012 –-
Επιστημονικά – ερευνητικά ενδιαφέροντα: Η βυζαντινή κοινωνία. Ο πόλεμος στο Βυζάντιο. Η πολεμική τεχνολογία των Βυζαντινών. Το Βυζάντιο ως γεωπολιτικός παράγοντας. Οι βυζαντινές σπουδές. Ιστορική έρευνα και σύγχρονες τεχνολογίες.
2. Ιωάννης Τζαμτζής
Καθηγητής Ρωμαϊκής Ιστορίας – Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων | Κοσμήτωρ Φιλοσοφικής Σχολής | Πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Ιστορίας του Δικαίου
Τίτλος ανακοίνωσης:
Η τελετουργική κήρυξη πολέμου από τους Ρωμαίους
Περίληψη ανακοίνωσης:
Η χρησιμοποίηση του ιερατείου των fetiales («ειρηνοδικών») στις διπλωματικές επαφές της Ρώμης. Η τοποθέτηση του fas («οσίου»). Η ιδέα του bellum iustum («δίκαιου πολέμου») και η ανάθεση σε δύο fetiales, τον pater patratus και τον συνοδεύοντα verbenarius, να μεταβούν στην επικράτεια του αντιπάλου και να προβούν στην κήρυξη του πολέμου. Η τελική τελετουργία, με έμπηξη του ακοντίου σιδηράς αιχμής.
Σύντομο βιογραφικό:
Απόφοιτος της Βαρβακείου Προτύπου Σχολής (Τάξη του 1978), ο Ιωάννης Τζαμτζής πραγματοποίησε, από το 1979, το σύνολο των σπουδών του στο Τμήμα Νομικής του Πανεπιστημίου Paris 2, στο Παρίσι –Γαλλίας, απ’ όπου και ανακηρύχθηκε Διδάκτωρ Νομικής (Ιστορία του δικαίου και των θεσμών – Ρωμαϊκό δίκαιο) με «Άριστα μετ’ επαίνων», το 1996. Η διατριβή του, βραβευμένη με τρία γαλλικά πανεπιστημιακά βραβεία, έχει τον τίτλο (σε ελληνική μετάφραση) Ποινική δικαιοσύνη και λαϊκή δικαιοσύνη στο τέλος της ρωμαϊκής Respublica (149-44 π.Χ.): ποινική δικαστική οργάνωση και ρόλος του λαού στη Ρώμη κατά τον τελευταίο αιώνα της Respublica. Σήμερα είναι Καθηγητής Ρωμαϊκής Ιστορίας στο Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων και Κοσμήτωρ της Σχολής. Έχει δημοσιεύσει πέντε άλλες μονογραφίες και πολλά επιστημονικά άρθρα στην ελληνική και σε ξένες γλώσσες, ενώ έχει δώσει διαλέξεις σε επιστημονικά ιδρύματα της Ελλάδας και του εξωτερικού. Κατά το τρέχον Ακαδημαϊκό Έτος 2025-2026, διδάσκει επίσης το μάθημα της Ιστορίας του Δικαίου στη Νομική Σχολή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Υπήρξε μέλος του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών από το 1989 έως το 2016. Είναι ισόβιος Τακτικός Εταίρος της Εν Αθήναις Αρχαιολογικής Εταιρείας και Πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Ιστορίας του Δικαίου.
3. Ευάγγελος Χρυσός
Ομότιμος Καθηγητής Βυζαντινής Ιστορίας Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών | Αντεπιστέλλον μέλος της Αυστριακής Ακαδημίας των Επιστημών
Τίτλος ανακοίνωσης:
Ο αμυντικός ιμπεριαλισμός στα χρόνια του Ιουστινιανού
Περίληψη ανακοίνωσης:
Τον όρο «αμυντικός ιμπεριαλισμός», που είναι γενικά αποδεκτός για την Βυζαντινή εξωτερική πολιτική, εισήγαγε ο Dimitri Obolenky. Με την εισήγηση αυτή μελετάται πότε και υπό ποιες συνθήκες ο Ιουστινιανός παραβίαζε την αρχή αυτή και προχωρούσε σε επιθετικούς πολέμους, εφόσον οι συγκυρίες το επέτρεπαν.
Σύντομο βιογραφικό:
Ο Ευάγγελος Χρυσός σπούδασε στη Θεσσαλονίκης και ακολούθησε μεταπτυχιακές σπουδές στη Φιλοσοφική Σχολή Rheinische Friedrich Wilhelms-Universität της Βόννης με ειδίκευση στη Ρωμαϊκή και Βυζαντινή Ιστορία. Διδάκτωρ του Πανεπιστημίου της Βόννης το 1964 για τη διατριβή του με τίτλο Die Bischöfslisten des V. ökumenischen Konzils (553) θα αναγορευθεί για δεύτερη φορά αριστοβάθμιος διδάκτωρ το έτος 1969 για τη μονογραφία του Η εκκλησιαστική πολιτική του Ιουστινιανού από τη Θεολογική Σχολή της Θεσσαλονίκης. Το 1974, μετά την έγκριση της επί υφηγεσία διατριβής του με τίτλο Το Βυζάντιον και οι Γότθοι. Συμβολή εις την εξωτερικήν πολιτικήν του Βυζαντίου κατά τον δ’ αιώνα, αναλαμβάνει ως Εντεταλμένος Υφηγητής τη διδασκαλία της Βυζαντινής Ιστορίας, την οποία θα συνεχίσει ως Έκτακτος Καθηγητής και από το 1981 ως Τακτικός πλέον Καθηγητής. Το 1996 εκλέγεται Καθηγητής της Βυζαντινής Ιστορίας στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου της Κύπρου ενώ από το έτος 2000 αναλαμβάνει ως Καθηγητής τη διδασκαλία της Βυζαντινής Ιστορίας στο τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών. Τον Ιανουάριο του 2000 εκλέγεται Διευθυντής του Ινστιτούτου Βυζαντινών Ερευνών του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών ενώ το έτος 2005 αναγορεύεται από την Αυστριακή Ακαδημία Επιστημών αντεπιστέλλον μέλος της. Από το 2005 έως το 2012 ανέλαβε τη θέση του Γενικού Γραμματέα του Ιδρύματος της Βουλής των Ελλήνων για τον Κοινοβουλευτισμό και τη Δημοκρατία.