14ο Διαθεματικό Σεμινάριο: «Θεσμοί και δίκαιο στην Κοζάνη (18ος-αρχές 20ού αι.), Οθωμανικό πλαίσιο και τοπικές πραγματικότητες»
Τετάρτη 5 Νοεμβρίου 2025, 17:00-19:00
Κεντρικό Μέγαρο Ακαδημίας Αθηνών, Ανατολική Αίθουσα, Πανεπιστημίου 28
 |
Εισηγήσεις
Ηλίας Κολοβός
Διευθυντής Ερευνών | Ερευνητική Κατεύθυνση Οθωμανικής Ιστορίας | Ινστιτούτο Ιστορικών Ερευνών | Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών
Το πλαίσιο της οθωμανικής αυτοκρατορικής οργάνωσης. Από τη νομική ποικιλομορφία στην περιχαράκωση παράλληλων χώρων απονομής του δικαίου
Περίληψη
Στην εισήγηση αυτή θα εξεταστεί καταρχάς το γενικό πλαίσιο του ισχύοντος δικαίου και των παράλληλων θεσμών απονομής δικαίου στην Οθωμανική Αυτοκρατορία (νομική ποικιλομορφία / legal pluralism) ως συστατικό στοιχείο της αυτοκρατορικής οργάνωσης (και όχι ως έλλειμμα των Οθωμανών σε παράδοση κρατικής οργάνωσης). Στη συνέχεια θα αναφερθούμε στον μεγάλο μετασχηματισμό της οθωμανικής κοινωνικής και κρατικής οργάνωσης κατά τον ιζ΄-ιθ΄ αιώνα, που οδήγησε στην άνοδο των προυχόντων και τη άνοδο ισχύος των κοινοτικών οργανισμών, μουσουλμανικών και χριστιανικών, που θεσμοποιήθηκε την περίοδο των Μεταρρυθμίσεων, σε παραλληλία με την εξέλιξη των εκκλησιαστικών οργανώσεων στην περίπτωση των Χριστιανών, και οδήγησε στην περιχαράκωση παράλληλων χώρων απονομής του δικαίου. Τέλος, θα εστιάσουμε ειδικότερα στην περιοχή της Δυτικής Μακεδονίας, για να αναφερθούμε στη χωρική εξέλιξη στην κοιλάδα του Αλιάκμονα από τους παλαιότερους στους νεώτερους οθωμανικούς αιώνες, στην σχετική μείωση της σημασίας των Σερβίων, και στην άνοδο των νέων αστικών κέντρων του ιη΄ αιώνα, όπως η Κοζάνη.
Σύντομο Βιογραφικό
Βασιλική Διάφα – Καμπουρίδου
Δικηγόρος, Δρ Ιστορίας του Δικαίου
Δίκαιο και θεσμοί στην Κοζάνη της οθωμανικής περιόδου. Ανάμεσα στην αυτοκρατορική εξουσία και την κοινοτική αυτονομία
Περίληψη
Στην εισήγηση διερευνάται καταρχάς η οργάνωση της Κοζάνης, εντός του οθωμανικού πλαισίου εξουσίας, με την ανάδειξη των θεσμών της Κοινότητας, της Εκκλησίας και των οικονομικών συσσωματώσεων, που, μέσα από το συντονισμό της δράσης τους, κατέληξε σε μια ενιαία και αποτελεσματικότερη διοίκηση. Στη συνέχεια, παρουσιάζεται η οργάνωση και δικονομική πραγματικότητα των εκκλησιαστικών δικαστηρίων της Κοζάνης, καθώς και πτυχές της νομολογίας τους που καλύπτουν όλο το φάσμα των εννόμων ιδιωτικών σχέσεων, υπό το πρίσμα του εφαρμοζόμενου εκείνη την εποχή δικαίου. Ταυτόχρονα, μέσα από αυτή την παρουσίαση, αναδεικνύονται οι κοινωνικές και οικονομικές συνιστώσες της πόλης που αφορούν στον τρόπο της ζωής των κατοίκων και της συλλογικής τους συνείδησης, επιτρέποντας γενικότερες αναγωγές.
Σύντομο Βιογραφικό