Μενού

Αντωναράκης Ε. Στυλιανός

Ιατρικές Επιστή­μες, Ιατρική Γενετική

Σπούδασε στην Ιατρική Σχολή του Πανεπι­στημίου Αθηνών (εισαχθείς πρώτος το 1969 και αποφοίτησε με άριστα το 1975). Ολοκλή­ρωσε την ειδικότητά του στην Παιδιατρική στην Πανεπιστημιακή Παιδιατρική Κλινική «Αγία Σοφία» το 1980, υπό την καθοδήγηση του Καθηγητή Νικολάου Ματσανιώτη και επέκτεινε τις σπουδές του στην κλινική και εργαστηριακή Γενετική στην Ιατρική Σχο­λή του Πανεπιστημίου Johns Hopkins, Βαλτιμόρη, Μαίρυλαντ, ΗΠΑ στο εργαστήριο των Καθηγητών Haig Η Kazazian καί Victor Α McKusick. Εκπόνησε τη διδακτορική διατριβή του πά­νω στους πολυμορφισμούς του γονιδίου της β σφαιρίνης στα Πα­νεπιστήμια Johns Hopkins και Αθηνών (1983).

Π α ν ε π ι σ τ η μ ι α κ έ ς θ έ σ ε ι ς : Επίκουρος Καθηγητής Γε­νετικής στο Johns Hopkins School of Medicine (JHSM) στη Βαλ­τιμόρη των ΗΠΑ (1983-1985). Αναπληρωτής Καθηγητής στο JHSM (1985-1991). Καθηγητής Ιατρικής Γενετικής, Παιδιατρι­κής Βιολογίας στο JHSM (1990-1994). Καθηγητής και Διευθυ­ντής Ιατρικής Γενετικής της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου της Γενεύης (1992-2017). Ιδρυτής και πρώτος Πρόεδρος του Τμήματος Γενετικής Ιατρικής και Ανάπτυξης της Ιατρικής Σχο­λής και του Πανεπιστημιακού νοσοκομείου της Γενεύης (2004- 2017). Ιδρυτής και πρώτος Διευθυντής του Ινστιτούτου Γενετικής και Γονιδιωματικής της Γενεύης, iGE3, Πανεπιστήμιο της Γενεύ­ης (2011). Επισκέπτης καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Descartes και το Πανεπιστημιακό νοσοκομείο Necker-Enfants Malades, Imagine Institute, Παρίσι (2014-2017). Συνιδρυτής και πρώτος Διευθυντής του Ελληνικού Ινστιτούτου Γονιδιωματικής του Αν­θρώπου (ΕΙΓΑ), ΙΤΕ, Αθήνα (2022).

Δ ι α κ ρ ί σ ε ι ς – B ρ α β ε ί α : Ελληνικό Ίδρυμα Κρατικών Υπο­τροφιών (1969-1975). Johns Hopkins School of Medicine, Βρα­βείο για Μεταδιδακτορική Έρευνα (1982). Εταιρεία Παιδιατρι­κής Έρευνας ΗΠΑ, Βραβείο Νέου Ερευνητή (1984). Medical College του Τόκιο, Ιαπωνία, Medal of Honor (1989). Αμερικα­νική Ακαδημία Παιδιατρικής, Βραβείο Αριστείας της Παιδια­τρικής Έρευνας (1992). Ιταλική Εταιρεία Εφαρμοσμένης Μορι­ακής Ιατρικής, Βραβείο Linus Pauling (1997). Πρόεδρος Επι­τροπής Ονοματολογίας Μεταλλαγών του Ανθρωπίνου Γονιδιώματος (HUGO) (1996-2014). Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Εταιρεί­ας Ανθρώπινης Γενετικής (2001-2002). Βραβείο Jerome Lejeune από τον Γάλλο υπουργό Υγείας JF Mattei, Παρίσι (2004). Πρό­εδρος του Human Genome Organization (HUGO) (2013-2016). Αντεπιστέλλον Μέλος της Ακαδημίας Αθηνών (2003). Βραβείο καριέρας για την προσφορά στη Γενετική, από την Ευρωπαϊκή Εταιρεία Ανθρώπινης Γενετικής (ESHG) (2005). Μέλος (εκλεγμένο) του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Μοριακής Βιολογίας EMBL (2006). Δημιουργός της Παγκόσμιας Ημέρας Συνδρόμου Down την 21η Μαρτίου. Ταξιάρχης του Τάγματος του Φοίνικος της Ελληνικής Δημοκρατίας (2007). Εκλεγμένο μέλος στο AAP (Association of American Physicians) από το 2010. Επίτιμος δι­δάκτωρ (PhD Honoris Causa) στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης (2016) και στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστή­μιο Αθηνών (2018). Εκλεγμένο μέλος της Ελβετικής Ακαδημίας Ιατρικών Επιστημών (μέλος του Senate, του ανώτατου οργάνου της Ακαδημίας) από το 2017. Καταλανικός Οργανισμός Συνδρό­μου Ντάουν, «Montserrat Trueta» Outstanding Career Award (2019). ERC (Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Έρευνας) 249968 HuCNCs από την Ευρωπαϊκή Κοινότητα (2010-2015). The American Society of Human Genetics, βραβείο «William Allan Award» (το με­γαλύτερο διεθνές βραβείο για τη Γενετική) (2019). Jackson Laboratory, Bar Harbor Maine, ΗΠΑ, Roscoe Prize για την εξαιρετι­κή προσφορά στην διδασκαλία της Γενετικής (2022).

Ε π ι σ τ η μ ο ν ι κ ή π ρ ο σ φ ο ρ ά : Μοριακή βάση των β-μεσο­γειακών αναιμιών. Πρώτη περιγραφή απλοτύπων στο γονιδίωμα (haplotype blocks) και σημείων ανασυνδυασμού. Ανακάλυψη γο­νιδιακών τόπων που ελέγχουν τα επίπεδα της εμβρυϊκής αιμοσφαι­ρίνης (HbF). Μοριακή και βιοχημική βάση της αιμορροφιλίας Α. Συμβολή στην ανακάλυψη του παράγοντα υποξίας (HIF) που έδω­σε στον μεταπτυχιακό φοιτητή του Gregg Semenza το Βραβείο Νόμπελ 2019 (Semenza GL, Nejfelt MK, Chi SM, Antonarakis SE. Hypoxia-inducible nuclear factors bind to an enhancer element located 3’ to the human erythropoietin gene. Proc Natl Acad Sci USA 88: 5680-4, 1991. PMID: 2062846). Μηχανισμοί γονιδιακών μεταλλάξεων στον άνθρωπο (υπερμεταλλαξιμότητα δινουκλεοτι­δίων CpG). Γονιδιωματικές περιοχές προδιάθεσης στη σχιζοφρέ­νεια· ιδίως στο χρωμόσωμα 22q. Γονιδιωματική υποδομή του χρω­μοσώματος 21 (γενετικός και φυσικός χάρτης). Ανασυνδυασμός και μειωτικά σφάλματα. Προέλευση του μη-διαχωρισμού στην τρισωμία 21 / Ταυτοποίηση πάνω από 60 γονιδίων για νέες μενδελικές διαταραχές. Ανακάλυψη εξελικτικά συντηρημένων λειτουρ­γικών μη-κωδικών περιοχών του DNA. Γονιδιωματική ποικιλομορ­φία που ελέγχει τη διαφορική γονιδιακή έκφραση. Δυσλειτουργία της γονιδιακής έκφρασης σε όλο το γονιδίωμα στην τρισωμία 21. Σωματικές μεταλλαγές στον καρκίνο. Γονιδιακή έκφραση σε με­μονωμένα κύτταρα (single cells). Διάβασμα του γονιδιώματος του χρωμοσώματος 21, και των δυσπροσπέλαστων περιοχών των ακρο­κεντρικών χρωμοσωμάτων. Θεραπεία γενετικών νόσων, ιδιαίτερα της τύφλωσης από μεταλλαγές του γονιδίου SLC6A6.

Δ η μ ο σ ι ε ύ σ ε ι ς : Στο επιστημονικό του έργο εντάσσονται πάνω από 780 άρθρα ενώ οι βιβλιογραφικές αναφορές ανέρχο­νται στις 162000 (δείκτης Η:168). Συν-συγγραφεύς και συντονιστής της 4ης (2010) και 5ης έκ­δοσης (2026) του διάσημου βιβλίου γενετικής «Human Genetics» εκδόσεις Springer. Το 2021 εκδόθηκε το βιβλίο εκλαϊκευμένης επιστήμης με τίτ­λο «Το γνώθι σ’ αυτόν στη μεταγονιδιωματική εποχή» από τις Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης. Για το 2026 μια σειρά άρ­θρων του στον ημερήσιο ελληνικό τύπο γύρω από την επιστήμη, την βιοϊατρική έρευνα, το γονιδίωμα, τις κληρονομικές αρρώ­στιες είναι υπό δημοσίευση από τον εκδοτικό οίκο Εστία με τίτ­λο «Εφήμερα και Μακρόβια».