Γλωσσολογία-Διαλεκτολογία
Χαραλαµπάκης Χριστόφορος (Ανατολή Ιεράπετρας 1948, 2022). Ομότιμος καθηγητής Γλωσσολογίας του ΕΚΠΑ, επίτιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου του Βουκουρεστίου και επίτιμος διδάκτορας του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης. Πτυχιούχος (1971) της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών. Συνέχισε μεταπτυχιακές σπουδές στο Πανεπιστήμιο της Χαϊδελβέργης. Το 1976 ανακηρύχθηκε διδάκτορας της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου της Κολωνίας. Διετέλεσε συντάκτης του Ιστορικού Λεξικού της Ακαδημίας Αθηνών (1977-1983), ειδικός επιστήμονας (1979-1981), έκτακτος καθηγητής (1982) και καθηγητής πρώτης βαθμίδας (1983-1993) στην Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Κρήτης, απ’ όπου μετακλήθηκε στο Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης (1993-2000) του ΕΚΠΑ. Το 2000 μετακινήθηκε στον Τομέα Γλωσσολογίας του Τμήματος Φιλολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του ίδιου Πανεπιστημίου. Δίδαξε ως επισκέπτης καθηγητής στα Πανεπιστήμια Münster, Αθηνών, Κύπρου, Θράκης, Γρανάδας και Frederick University, Λεμεσός. Έχει δώσει σειρά διαλέξεων με θέματα της ειδικότητάς του σε 42 Πανεπιστήμια της Ευρώπης, της Αυστραλίας, των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής, της Κίνας και του Μεξικού. Πραγματοποίησε διάφορες έρευνες στα Πανεπιστήμια της Βόρειας Ντακότα των ΗΠΑ, του Reading και του Cambridge. Υπήρξε Πρόεδρος του Ανωτάτου Συμβουλίου των Ευρωπαϊκών Σχολείων, Εθνικός εμπειρογνώμονας για την γλωσσική τεχνολογία στην αρμόδια Επιτροπή της Ευρωπαϊκής Ένωσης, Μόνιμος αναπληρωτής εθνικός εκπρόσωπος στην Επιτροπή Παιδείας του Συμβουλίου της Ευρώπης, Αντιπρόεδρος του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου και του Κέντρου Εκ- παιδευτικής Έρευνας. Έχει τιμηθεί (2015) με το Παράσημο του Τιμίου Σταυρού των Αποστόλων Παύλου και Τίτου, την ύψιστη διάκριση της Ιεράς Επαρχιακής Συνόδου της Εκκλησίας της Κρήτης. Είναι Μέγας Άρχων Διδάσκαλος του Γένους του παλαιφάτου Πατριαρχείου Αλεξανδρείας (2018) και Ισόβιο μέλος του Ριζαρείου Ιδρύματος. Ανήκει ή ανήκε στην εκδοτική επιτροπή 16 επιστημονικών περιοδικών, μεταξύ των οποίων: Γλωσσολογία, Journal of Greek Linguistics, Μαντατοφόρος, Scandinavian Journal of Byzantine and Modern Greek Studies. Επέβλεψε 11 διδακτορικές διατριβές. Έλαβε μέρος σε 15 ερευνητικά προγράμματα. Είναι μέλος 18 ελληνικών και ξένων επιστημονικών εταιρειών. Έχουν διοργανωθεί προς τιμή του δύο συνέδρια (Κρητική διάλεκτος, Νίκος Καζαντζάκης) και έχουν εκδοθεί τα σχετικά Πρακτικά. Από τα 15 βιβλία που έχει συγγράψει, τα 5 είναι συγκεντρωτικοί τόμοι: Νεοελληνικός λόγος (1992), Γλωσσαλγήματα (1997), Γλωσσική και λογοτεχνική κριτική (1998), Κρητολογικά μελετήματα (2001), Η γλώσσα και το ύφος νεοελλήνων λογοτεχνών (2021). Τα βιβλία Γλώσσα και εκπαίδευση (1994) και Το γλωσσικό ζήτημα (2019) καινοτομούν σε πολλά σημεία. Οι πρωτότυπες ερευνητικές εργασίες του, στην ελληνική, την γερμανική, την αγγλική και την γαλλική γλώσσα, ανέρχονται σε 200, από ένα σύνολο 550 δημοσιεύσεων, οι οποίες άπτονται των τομέων της θεωρητικής γλωσσολογίας, της σημασιολογίας της ετυμολογίας, των μεταφραστικών δανείων της υφολογίας, της κοινωνιογλωσσολογίας, της εκπαιδευτικής γλωσσολογίας, της γραμματικής, της ιστορίας της γλωσσολογίας, της διαλεκτολογίας και της λεξικογραφίας. Αποκορύφωμα του ερευνητικού του μόχθου αποτελεί το Χρηστικό Λεξικό της Νεοελληνικής Γλώσσας (Αθήνα 2014, σελίδες 1.819), τον σχεδιασμό και τον επιστημονικό συντονισμό του οποίου του ανέθεσε ομόφωνα το 2003 η Ολομέλεια της Ακαδημίας Αθηνών.